Debaty sejmoweDruga Kadencja

Interpelacja w sprawie sporu celno-marżowego pomiędzy importerami leków a administracją skarbową

   Szanowny Panie Ministrze! Przed poważnym problemem rozwiązania sporu celno-marżowego stanęły jego strony: z jednej strony importerzy leków w obliczu grożącego im kryzysu finansowego związanego z potencjalnym nałożeniem kary, a z drugiej organy administracyjne, których obowiązkiem jest wyegzekwowanie stosowania prawa. Spór dotyczy wysokości wartości celnej i wliczania rabatów lub ich nieuwzględniania do podstawy przy obliczaniu marży urzędowej na importowane leki. Problem nie powstałby, gdyby nie brak precyzyjnych przepisów normujących tę kwestię i stałości ich obowiązywania.    Ministerstwo Finansów jak i Główny Urząd Ceł skierowały pisma do urzędów kontroli skarbowej i celnych celem wydania decyzji dotyczącej zarzutu zawyżenia wartości celnej importowanych leków, wynikające z niewliczenia rabatu udzielonego importerowi przez producenta, prowadzącego w rezultacie do pobrania marży wyższej od dozwolonej, a regulowanej ustawowo. W wydanych decyzjach urzędy ustaliły roszczenia wobec importerów leków dotyczące zwrotu kwoty nienależnie pobranej oraz zapłaty kwoty dodatkowej.    Podstawą prawną dla obowiązku stosowania marż urzędowych do maja 2000 r. był § 5 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21.12.1998 r. wprost zezwalający na niewliczanie udokumentowanych rabatów do podstawy obliczenia marży na importowane farmaceutyki. Rozporządzeniem z dnia 31.03.2000 r. wykreślono ww. zapis. Niewyraźna zmiana regulacji marżowej stała się jeszcze mniej precyzyjna, kiedy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10.04.2001 r., co prawda, uznał to Rozporządzenie za niezgodne z Konstytucją, jednak zastrzegając, że traci ono moc obowiązującą z dniem 10.04.2002 r. Taka decyzja spowodowała jednocześnie obowiązywanie przez pewien czas prawa niezgodnego z Konstytucją.    Bezsporny jest cel działania organów państwowych stojących na straży interesu Państwa, egzekwujących z należytą starannością roszczenia przysługujące budżetowi państwa, a także stojących na straży przestrzegania przepisów prawa. Jednakże ochronie podlega również prawo przedsiębiorców i prywatnych obywateli do pewności obrotu prawnego, do możliwości stosowania jasnych i niebudzących wątpliwości przepisów prawnych.    Dlatego w związku z trwającym sporem, toczącymi się postępowaniami skarbowymi, a także istniejącymi wątpliwościami proszę o odpowiedź na następujące pytania:    1) Jakie jest stanowisko Ministerstwa Finansów dotyczące roszczenia kwoty nienależnie pobranej przez importerów leków od hurtowników leków z tytułu marży wyższej od ustalonej urzędowo, skoro uprawnienie Skarbu Państwa do żądania tej kwoty nie powstało, a zgodnie z art. 538 k.c. przysługuje ono kupującemu (hurtowniom) i ulega przedawnieniu po roku od otrzymania zapłaty za towar?    2) Jaki wpływ na toczące się postępowania ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10.04.2001 r., który również w swej treści przedłużył obowiązywanie niezgodnego z Konstytucją rozporządzenia do 10.04.2002 r.? Czy oznacza to, że po tej dacie postępowania w sprawach ˝celno-marżowych˝ zostaną wznowione?    3) Jakie jest stanowisko Ministra do sytuacji, gdy niezgodny z Konstytucją akt prawny (Rozporządzenie MF z 31.03.2000 r.) stanowi podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnych, oraz czy możliwe jest wszczynanie postępowań administracyjnych na podstawie aktu prawnego, który utracił moc w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego?    4) Na jakim etapie są obecnie postępowania skarbowe i sądowe wobec firm farmaceutycznych - importerów leków jakie decyzje wydano lub zostaną wydane w tej sprawie?    5) Czy Minister Finansów zapoznał się z przedstawionymi opiniami prawnymi przez firmy farmaceutyczne? Jakie jest stanowisko Ministerstwa w tej sprawie?    Z poważaniem    Poseł Renata Beger    Warszawa, dnia 23 lutego 2004 r.