Debaty sejmoweDruga Kadencja

Interpelacja w sprawie możliwości zwiększenia środków finansowych w budżecie państwa na oświatę z przeznaczeniem na biedne, słabo zaludnione gminy, na przykładzie terenów Podkarpacia

   Szanowna Pani Minister! Chciałbym poruszyć ważną sprawę przekształcania i likwidacji małych wiejskich szkół na przykładzie terenów Podkarpacia.    Wiele obszarów tego regionu należy do najmniej zaludnionych w kraju. Mała liczba mieszkańców, rozproszone na dużym obszarze wioski, szkoły z małą ilością uczniów przy obecnym sposobie finansowania oświaty doprowadziły do sytuacji, gdzie jedna po drugiej znikają szkoły wiejskie. Utrzymanie tych placówek przez gminy, dysponujące skromnymi środkami, jest ogromnym obciążeniem i skutkuje dramatycznymi decyzjami. Nauczyciele tracą pracę, dzieci skazane są od najmłodszych lat na uciążliwą tułaczkę po wiejskich drogach. Zorganizowanie dla wszystkich uczniów sprawnego i bezpiecznego dowozu do szkół jest niemożliwe, gdyż biedne gminy nie dysponują odpowiednią ilością ˝gimbusów˝.    Duża odległość dowozu dzieci, ciężkie warunki jazdy przy zmiennych i bardzo złych czynnikach pogodowych, wczesne wstawanie i długi czas pobytu poza domem z pewnością szkodliwie wpływają na rozwój fizyczny i emocjonalny, zwłaszcza małych dzieci. Trudno więc dziwić się, że lokalne społeczności nie chcą pogodzić się z takim stanem rzeczy i robią wszystko, aby utrzymać swoje szkoły.    W procesie przekształcania i likwidacji poszczególnych szkół w pierwszej kolejności powinny być brane pod uwagę jakość edukacji i warunki, w jakich uczniowie będą się uczyć po likwidacji szkoły - dopiero potem względy ekonomiczne. Niestety ta zasada nie zawsze jest stosowana. Często likwiduje się szkoły małe, ale z dobrze wyposażonymi, przestronnymi klasami, i przenosi dzieci do skomasowanych szkół gminnych, nieposiadających warunków do przyjęcia zwiększonej liczby uczniów. Gminy stają więc przed kolejnym problemem konieczności rozbudowy już istniejących placówek oświatowych lub budowy nowych.    Czy w takich przypadkach likwidacja małych, odległych szkół wiejskich jest rzeczywiście właściwym rozwiązaniem? Aspekt finansowy nie może przecież przysłonić podmiotowości ucznia, jego prawa do nauki w odpowiednich warunkach, prawa do bezpiecznej i mało uciążliwej drogi do szkoły, prawa do bycia z rodziną. Taka sytuacja sprzeczna jest również z programem wyrównywania szans edukacyjnych dla dzieci wiejskich.    Biorąc pod uwagę wszystkie te sprawy, proszę o wnikliwą analizę poruszonego przeze mnie problemu i odpowiedź, jak Pani Minister widzi możliwość zwiększenia środków w budżecie państwa na oświatę, w szczególnych przypadkach gmin biednych, słabo zaludnionych.    Z poważaniem    Poseł Jan Tomaka    Rzeszów, dnia 23 lutego 2004 r.