Debaty sejmoweDruga Kadencja

Interpelacja w sprawie zagrożeń ekologicznych w związku z opóźnieniem likwidacji odkrywkowych kopalń siarki

   Od 1994 r. prowadzona jest likwidacja Kopalni Siarki ˝Machów˝. Projekt techniczny likwidacji wyrobiska górniczego, autorstwa Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Siarkowego ˝Siarkopol˝ w Tarnobrzegu, zakłada uszczelnienie dna wyrobiska warstwą iłów i utworzenie w nim zbiornika wodnego o powierzchni ok. 500 ha, który docelowo zostanie zagospodarowany w kierunku rekreacyjnym. Z przedsięwzięciem tym wiąże się problem likwidacji sąsiedniego wyrobiska po nieczynnej kopalni siarki ˝Piaseczno˝. Powiązanie hydrogeologiczne obu wyrobisk sprawia, że ich likwidacja powinna być prowadzona równocześnie, gdyż pozostawienie wyrobiska ˝Piaseczno˝ nie zlikwidowanego stworzyłoby poważne zagrożenie dla środowiska, głównie poprzez skażenie wód i atmosfery siarkowodorem, który zawierają wody złożowe dopływające do wyrobiska.    Dla rozwiązania problemu likwidacji minister przemysłu i handlu ogłosił w styczniu 1996 r. konkurs na opracowanie projektu skojarzonej likwidacji Kopalni Siarki ˝Machów˝ i wyrobiska po byłej kopalni ˝Piaseczno˝. W wyniku rozstrzygnięcia konkursu do realizacji został wybrany projekt autorstwa połączonych zespołów specjalistów OBR PS ˝Siarkopol˝ w Tanobrzegu, Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie i Hydroprojektu SA w Warszawie. Projekt likwidacji wyrobiska ˝Piaseczno˝ zakładał rozpoczęcie prac likwidacyjnych w roku 1997 równolegle z prowadzoną likwidacją Kopalni Siarki ˝Machów˝. Górnicze roboty likwidacyjne w obu wyrobiskach miały zostać zakończone w roku 2000. Do likwidacji wyrobiska w Piasecznie planowano zaangażować wyspecjalizowaną załogę i potencjał techniczny Kopalni Siarki ˝Machów˝ oraz wykorzystać lokalne materiały i popioły z elektrowni w Połańcu wraz z wykonaną instalacją technologiczną w Piasecznie.    Niestety zbyt mała w stosunku do potrzeb ilość środków przeznaczanych na likwidację kopalń siarki nie pozwoliła na podjęcie górniczych robót likwidacyjnych wyrobiska ˝Piaseczno˝. W roku ubiegłym wykonano jedynie część prac studialno-projektowych niezbędnych dla rozpoczęcia planowanej likwidacji tego wyrobiska w roku 1998. Plan finansowy na rok bieżący opracowany przez Kopalnię Siarki ˝Machów˝ dostosowany do kwoty tegorocznej dotacji z budżetu skarbu państwa nie uwzględnia prowadzenia jakichkolwiek robót likwidacyjnych wyrobiska ˝Piaseczno˝. Tym samym opracowany program skojarzonej likwidacji obu wyrobisk jest poważnie zagrożony. Niepodjęcie likwidacji wyrobiska w Piasecznie w roku przyszłym spowoduje konieczność utrzymywania kosztownego odwodnienia wyrobiska Kopalni Siarki ˝Machów˝ (ok. 30 mln zł/rok) pomimo zakończenia jego likwidacji do czasu wykonania robót likwidacyjnych w wyrobisku ˝Piaseczno˝. Zaprzestanie odwadniania, przy nie zabezpieczonym wyrobisku ˝Piaseczno˝, stworzyłoby bowiem zagrożenie dla środowiska na skalę klęski ekologicznej.    Należy podkreślić, że nakłady na roboty likwidacyjne w 1998 r. są po raz pierwszy realnie niższe od nakładów w latach poprzednich. Zagrożenie to jest tym większe, że w decyzji ministra przemysłu i handlu (DG/TM/5276/5675/96 z dnia 12 grudnia 1996 r.) rozstrzygającej postępowanie konkursowe na opracowanie projektu likwidacji wyrobiska w Piasecznie w skojarzeniu z likwidacją Kopalni Siarki ˝Machów˝ brak było uregulowania spraw formalno-prawnych i finansowych dotyczących obowiązków użytkownika wyrobiska ˝Piaseczno˝ oraz przedsiębiorstwa likwidacyjnego i projektanta.    Na celowość uregulowania tych problemów zwróciła uwagę sejmowa Komisja Systemu Gospodarczego i Przemysłu oraz przedstawiciele górnictwa siarki. Problemy te były również przedmiotem odbytej w Tarnobrzegu w dniu 23 lutego 1998 r. konferencji pt. ˝Aktualne problemy restrukturyzacji przemysłu siarkowego˝. Przedsiębiorstwa prowadzące roboty likwidacyjne i rekultywację terenów zalegają ze znacznymi kwotami na rzecz ZUS i instytucji ochrony środowiska.    Mając na uwadze powyższe, zwracamy się do pana premiera o odpowiedź na następujące pytania:    1. Kiedy zostanie prawnie uregulowany problem likwidacji wyrobiska w Piasecznie, z uwgzlędnieniem roli użytkownika - Elektrowni Połaniec, wykonawcy robót likwidacyjnych - Kopalni Siarki ˝Machów˝ oraz projektanta OBRPS ˝Siarkopol˝ w Tarnobrzegu?    2. Kiedy nastąpi rozpoczęcie likwidacji wyrobiska w Piasecznie?    3. Czy rząd zamierza poważnie potraktować konieczność przyspieszenia likwidacji skojarzonej wyrobisk w Machowie i Piasecznie poprzez przyznanie w budżecie państwa w 1999 r. zwiększonej dotacji finansowej?    4. Czy rząd widzi celowość restrukturyzacji finansowej górnictwa siarki w związku z niewystarczającymi dotacjami na roboty likwidacyjne oraz z dużymi zaległościami przedsiębiorstw za korzystanie ze środowiska, a także wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i innych instytucji państwowych?    Poseł Władysław Stępień    oraz grupa posłów SLD    Warszawa, dnia 18 lutego 1998 r.